Madeleine Albright: wijze lessen

In welk zwart gat val je op het moment dat na de inauguratie van een nieuwe President jij als minister van Buitenlandse zaken wordt geacht het kantoor te verlaten voor de inkomende minister?

Als we Madeleine Albright mogen geloven. In geen enkele.

Wat ze gemeen heeft met haar voorgangers is het uitbrengen van haar memoires uiteraard. Madam Secretary werd een enorm succes, en ook bij mij staat het boek keurig op de plank. En nu bijna 20 jaar later schrijft ze haar inmiddels 7e! boek “Hell and Other Destinations“.

Wat het ons biedt? Een terugblik, een alledaags dagboek met overpeinzingen van een oudere vrouw die zo het lijkt geen afstand kan én wenst te doen van een actief leven. En bovenal biedt het ons een inkijkje in de wereld van het leven van een pionier die ongebonden is en tegelijk verbindend is in haar werk en haar ontmoetingen. Nieuwsgierig, ongeduldig en ook een tikje zelfgenoegzaam. Het boek leest als een manifest van haar al ervaringen, waarbij ze ons en ook zichzelf wil laten zien dat ze er nog steeds toe doet. Ook al heeft ze van de New York Times al een voicemail gekregen om haar necrologie alvast door te nemen.

Intrigerend

In 2012 was Madeleine Albright in Den Haag en was ik aanwezig bij het event van Border Kitchen waar Willem Post haar interviewde over haar boek “Praagse Winter: Het verhaal van mijn jeugd in oorlogstijd, 1937-1948.” Ze kwam over als een hele krachtige vrouw, en wist op intrigerende wijze haar bijzondere verhaal over te brengen. Onvermoeibaar, scherp en vol humoristische anekdotes.

De waarschuwing aan het begin van dit boek dat haar verhaal van het een naar het ander springt is niet overbodig. Pagina’s lang kan ze uitweiden over ontmoetingen en mensen, diplomatie en opeens zitten we in een zaal waar ze op het podium wordt gehaald om te drummen bij een Jazz optreden van Chris Botti. Om vervolgens naar een uitstapje te maken naar de wereld van de CIA.

Wijze lessen

  1. Het zogenaamde afterlife van een minister is minstens net zo bevredigend als in de publieke spotlight staan. Niet langer gebonden aan het beleid van een overheid kun je vrijuit spreken, je expertise inzetten voor zaken die je zelf belangrijk vindt.
  2. Hell yes! werd haar motto voor het opdoen van nieuwe ervaringen. Een eigen consultancy bedrijf starten? Spreken voor bedrijven en organisaties in binnen- en buitenland? Gevraagd en ongevraagd advies geven aan politici? Hell yes! Want van iedere ontmoeting valt iets te leren.
  3. De positie van vrouwen verdient onze blijvende aandacht. In de zogenaamde mannenbolwerken als de CIA werd ze gevraagd om een studie te coördineren naar vrouwelijke leiderschap binnen de organisatie. “In any group someone has to lead, and it might as well be a woman- provided she has done the work necessary to prepare.” Ze doet haar werk en deelt haar inzichten tot ze begin 2017 van de nieuwe directeur, Mike Pompeo een telefoontje krijgt om haar te bedanken voor haar inzet. “Then he fired me. I will always have my drums.”
  4. Blijf je uitspreken voor de zaken waarin je gelooft. Telkens weer. Ga geen ontmoetingen met andersdenkenden uit de weg. Zolang je nog beschikt over een goed stel hersenen en het verschil kunt maken, hoe klein ook. Doe het.
  5. Er zit uiteraard ook een waarschuwing in het boek. Niet zozeer tegen de huidige Amerikaanse President en zijn regering. Wel een voor de Amerikaanse samenleving als geheel. Ze haalt daarbij het volgende onderzoek uit 2019 aan waarbij: “42 procent of Americans now believe that people belonging to the opposing political party are “evil”. Nearly 20 procent think that their adversaries “lack the traits to be considered fully human,” and that the world would be better off if many of those foes didn’t just steer clear of politics but were dead.”
  6. Democratie is het grootste goed wat we hebben, neem het niet voor lief.

Public debate, if it is to be rational and informed, depends on facts which, though often subject to more than one interpretation, can usually be pinned down with the right will and sufficient effort

Madeleine Albright – Hell and Other Destinations